Kanserin Teshis, Tanı, Tedavi ve Takibinde Nanoteknolojinin Rolü Paneli Düzenlendi

“Kanserin Teshis, Tanı, Tedavi ve Takibinde Nanoteknolojinin Rolü Paneli” Çankırı Karatekin Üniversitesi Fen Fakültesi’nde gerçekleştirildi.

Panelin açılış konuşmasını yapan Fakülte Dekanı Prof. Dr. Prof. Dr. Ayhan Şerbetçi:

“Böylesine önemli bir etkinliğin fakültemizde düzenleniyor olması bizi ziyadesiyle mutlu etmiştir. Bu tür çalışmaların devam etmesi ile araştırma üniversitesi olma yolunda da büyük bir adım atmış olacağız. Paneli düzenleyen Sayın Dr. Öğr. Üyesi Ruken Esra Demirdöğen’e ve misafir öğretim üyeleri; Prof. Dr. Ayesha Ihsan, Prof. Dr. Hüseyin Çelikkan ve Prof. Dr. Fatih Mehmet Emen’e değerli katkıları için teşekkür ederim.”

Kanserin sebepleri, uygulanan tanı ve tedavi yöntemlerinin kısıtları hakkında bilgi veren Dr. Öğr. Üyesi Ruken Esra Demirdöğen, tedavi ve izlemenin aynı anda yapılmasına olanak sağlayan “teranostik” sistemlerini ve nanoteknolojinin bu alandaki uygulamasından bahsetti.

Demirdöğen’nin ardından Pakistan Ulusal Biyoteknoloji ve Genetik Mühendisliği Enstitüsü (NIBGE) Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ayesha Ihsan “Teranostik Potansiyele Sahip Nanomalzemeler” isimli sunumunu gerçekleştirdi. Nano ilaçların çeşitli hastalıkların tedavi diyagnozunda umut  vadeden sonuçlar sunduğunu belirten Ihsan, tıbbi görüntüleme ve onkolojinin ise halen geliştirilmesi gereken alanlar olduğunu ve ideal teranostik platformun insanlar için tehlike arz etmemesi yanında teranostik malzemelerin geliştirilmesi için terapötik malzemenin hastalıklı bölgede salım yapmasının da sağlanması gerektiğini ifade etti. Bu amaçla ise çalışma grubu ile kanser terapötikleri için çeşitli ilaç salım sistemleri ve görüntüleme ajanları geliştirdiklerini belirten Ihsan, termoduyar lipit tabanlı ilaç salım sistemlerinin vücut ısısında salımını yapmadığını ve biraz daha yüksek bir sıcaklık olan 39 derecede salımın gerçekleştiğini, bu sistemlerin kan beyin bariyerini başarıyla geçtiği için ise beyin kanseri tedavisi için önemli bir basamak olduğunu söyledi.

“Karbon Nanotanecikler ve Hücre Uygulamaları” konulu sunumunu gerçekleştiren Gazi Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Çelikkan, karbon nano taneciklerin üstün özellikleri bulunduğunu, bu malzemelerin bor içeren bileşiklerle modifiye edilerek kanser hücrelerine karşı seçici malzemeler hazırlanabileceğini ve bu malzemelerin kanserli bölgenin tanısında kullanılabileceğini ifade etti. Yaptıkları çalışmanın BOREN tarafından desteklendiğini belirten Çelikkan, malzeme üretimlerinin tamamlanmasının ardından in vivo çalışmaların da başlayacağını söyledi.

Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fatih Mehmet Emen ise ekibinin başarıyla yürüttüğü ve TÜBİTAK destekli en iyi prototip ödülüne sahip yeni nesil ilaç taşıyıcı konulu projelerinden bahsetti.  Bortezomib isimli beyin kanserinde kullanılan ve FDA onaylı bir ilacı hedef ilaç olarak seçtiklerini söyleyen Emen, ilacın sudaki çözünürlüğünün düşük olması nedeniyle hastaya yüksek dozda verildiğini ve 6 aylık tedavi maliyetinin 18.000 İngiliz Sterlini olduğunu belirtti. Ayrıca yüksek dozda verilen ilacın yan etkilere de neden olduğunu, bu nedenle de kemoterapötik ilaçların güdümlü salım yapan cihazlar olarak geliştirilmesi için yeni ve gözenekli nano taşıyıcıların hazırlanmasının önemli olduğunu belirten Emen, bu amaçla yeni mezo gözenekli ve lüminesans özellik kazandırılmış nano taşıyıcıların hazırlandığı söyledi.

Bbortezomibin yükleme çalışmalarında süperkritik karbon dioksit teknolojisi yapılarak yeşil teknolojilerin kullanıldığını belirten Emen, yerli tasarım ve üretimle sentezlenen bu taşıyıcıların sayesinde eko-dost sistemlerin geliştirilebileceğini, bunun ise ülkemizin 2023 hedeflerine hizmet ettiğini ifade etti.

Emen,  projede üretilen malzemelerin hem tanı hem de tedavi alanında kullanılabilecek yeni nesil ilaç taşıyıcı malzemeler olduğunu,  bunların yerli olarak üretilmesi durumunda da ülkemizin dışa bağımlılığının azalacağını söyleyerek konuşmasını sonlandırdı.

Panelde ayrıca, ısıl duyarlaştırılmış salım sistemlerinin pek çok ilacın biyo alına bilirliğini arttırdığı gözlemlendiğine, bu konudaki çalışmalarının pek çok ödül aldığını ve görüntüleme uygulamaları için altın nanokümeler ile karbon dotlar gibi floresan özelliğe sahip çeşitli nanomalzemelerin sentezlenip karakterize edildiğine de yer verildi.