"Afete Dirençli Toplumda Deneyim Paylaşımı Projesi" Kapsamında Mülki İdare Amirlerine Yönelik Eğitim Seminerine Çankırı Karatekin Üniversitesi Katkısı

İçişleri Bakanlığı Eğitim Dairesi Başkanlığı ile Japonya Uluslararası İşbirliği Ajansı (JICA) iş birliğiyle yürütülmekte olan "Afete Dirençli Toplumda Deneyim Paylaşımı Projesi" kapsamında 11–15 Mayıs 2026 tarihleri arasında mülki idare amirlerine yönelik hizmet içi eğitim semineri düzenlenmiştir.

Seminere Çankırı Karatekin Üniversitesi Orman Fakültesi, Orman İnşaatı ve Transportu Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Ender Buğday, "Orman Yangını, İklim Değişikliği ve Heyelan Risk Yönetimi" başlıklı konferansıyla bilimsel katkı sağlamıştır. Üç ana bölümden oluşan konferansta; Orman Yangınlarının Önlenmesi ve Risk Azaltma kapsamında; ilk bölümde iklim değişikliğinin yangın rejimini dönüştürdüğü ve Türkiye`de yıllık ortalama daha fazla orman yangını yaşandığı vurgulanmış; yangın risk haritalaması, kontrollü yakma, şerit açma konuları ile meteorolojik erken uyarı sistemleri (MEUS, MODIS/VIIRS, İHA) ve çok aktörlü kurumsal koordinasyon çerçevesi ele alınmıştır. 2021 Muğla–Antalya yangınları vaka çalışması olarak incelenmiş; erken tahliye kararının can kayıplarını doğrudan etkileyen kritik bir değişken olduğu bilimsel bulgularla ortaya konmuştur. ikinci bölümde, iklim Değişikliğine Uyumlu Orman Yönetimi kapsamında; Akdeniz havzasında beklenen ısınma ve yaz yağışlarındaki azalmanın Türkiye ormanlarına yönelik risklerin (tür dağılım kaymaları, kuraklık stresi, üretkenlik kaybı) değerlendirilmesi yapılmıştır. Adaptif orman yönetiminin ilkeleri, monokültürden karma ormanlara geçişin dayanıklılığa katkısı, uzaktan algılama ve dijital izleme araçları (Sentinel-2, LiDAR, İHA, Google Earth Engine) ile Japonya, İspanya ve Portekiz`den aktarılabilir iyi uygulama örnekleri paylaşılmıştır. Son bölümde ise Heyelan Riskini Azaltma Çalışmaları kapsamında; Türkiye`deki doğal afetlerin %46`sının heyelandan kaynaklandığı ve 66 ilin heyelan riski taşıdığı belirtilmiştir. Makine öğrenmesi tabanlı duyarlılık haritalama yöntemleri, orman örtüsünün kök sistemi aracılığıyla sağladığı koruyucu mekanizmalar, yağış eşiği tabanlı erken uyarı sistemleri ve mühendislik önlemleri mülki idare perspektifiyle aktarılmıştır. 2021 Giresun Dereli felaketi vaka çalışması üzerinden erken uyarı ve tahliye protokollerinin kritik önemi tartışılmıştır.

Konferans, orman yangını, iklim değişikliği ve heyelan riskinin birbirinden bağımsız değil, karşılıklı etkileşen bir bütün olarak ele alınması gerektiği vurgusuyla tamamlanmış; mülki idare amirlerine yönelik bütünleşik afet yönetimi eylem çerçevesi sunulmuştur.